Zaimki dopełnienia dalszego - język włoski

Jeśli chcesz komunikować się w języku włoskim bez niedomówień, koniecznie zapoznaj się z bohaterami tego artykułu, którymi są pronomi indiretti – zaimki dopełnienia dalszego. 

Uwierz, że opanowanie ich wywinduje twój włoski na wyższy poziom, a ty nie popełnisz gafy językowej chcąc określić “a chi” – “komu” wysyłasz list, a komu mówisz dobranoc.

Przyglądnijmy się z bliska włoskim zaimkom dopełnienia dalszego, których znajomość potrafi uchronić od nieporozumień.

Zaimki dopełnienia dalszego – nie tak straszne jak je malują

Choć sama nazwa budzi lęk i odrazę, nie warto dać im się zwieść, ponieważ są one ważnym i wcale nie tak trudnym elementem gramatyki języka włoskiego. Będąc nieodzowną składową płynnej komunikacji, spotkasz się z nimi na naszych kursach języka włoskiego i użyjesz w niejednej konwersacji po włosku.

Co wyrażają pronomi indiretti?

Zaimki dopełnienia dalszego zastępują występujący przy niektórych czasownikach przyimek “a”, po którym następuje rzeczownik. Wyrażają więc dopełnienie dalsze odpowiadające na pytanie “komu?”. Warto więc najpierw opanować grupę czasowników, które posiadają takie dopełnienie. Należą do nich, m.in. :

• chiedere a qcn (qualcuno)
• dire a qcn
• mandare/inviare/spedire a qcn
• dare/regalare a qcn
• piacere a qcn

Jak już zdążyłeś/-aś zauważyć, aby piąć się po drabinie języka włoskiego należy perfekcyjnie opanować odmianę czasowników, którą masz okazję poznać i ćwiczyć podczas lekcji języka włoskiego dla początkujących. Jest to fundament, na którym oprzesz kolejne gramatyczne cegiełki, w tym pronomi indiretti.

Włoskie pułapki

Warto zwrócić uwagę, że nie wszystkie polskie czasowniki odpowiadające na pytanie “komu?” znajdują odbicie w języku włoskim. Zauważ, że po polsku powiemy pomagać komuś (dopełnienie dalsze), a po włosku aiutare qcn (dosłownie pomagać kogoś – dopełnienie bliższe). Taki sam przypadek stanowi czasownik ringraziare – dziękować. 

Po polsku powiemy dziękować komuś (dopełnienie dalsze), gdy po włosku ringraziare qcn (dopełnienie bliższe).

Jak wyglądają dopełnienia dalsze w języku włoskim?

Pronomi indiretti mają dwie formy: akcentowaną (tonica) i nieakcentowaną (atona). Ta akcentowana kładzie mocny nacisk na znaczenie, ważność dopełnienia, a jej krótszy, nieakcentowany odpowiednik jest bardziej uniwersalny i częściej spotykany w mowie potocznej. Dlatego:

Voglio dirlo a te. – Chcę powiedzieć to właśnie tobie. Kładzie nacisk na dopełnienie, wyjątkowość osoby, której chcemy coś zakomunikować.

Ti voglio dire qualcosa. – Chcę ci coś powiedzieć. Ma wydźwięk bardziej neutralny, potoczny i zdecydowanie nie podkreśla ważności sprawy i jej odbiorcy.

Warto zapamiętać i ćwiczyć w praktyce np. podczas naszego wakacyjnego kursu włoskiego online, że formy akcentowane mogą występować samodzielnie, bez żadnego czasownika. Oto przykład: A chi stai scrivendo? A lei.

Lista zaimków dopełnienia dalszego akcentowanych i nieakcentowanych

(a) me – mi

(a) te – ti

(a) lui – gli

(a) lei – le

(a) Lei – Le (forma grzecznościowa)

(a) noi – ci

(a) voi – vi

(a) loro – gli (loro – zawsze po czasowniku)

Jak mogliście już zauważyć w poprzednim artykule Czy język włoski jest trudny do nauczenia?, gramatyka włoska to często nauka na pamięć. Także w tym przypadku nie ma innego sposobu na zapamiętanie, jednak warto zwrócić uwagę na fakt, że zaimki dopełnienia dalszego mi, ti, ci, vi pokrywają się formami z zaimkami dopełnienia bliższego (pronomi diretti), od których powinno się zaczynać przygodę z tą częścią mowy.

Gdzie pronomi indiretti mają swoje miejsce w zdaniu w języku włoskim?

Zaimki dopełnienia dalszego występują:

• Przed czasownikiem odmienionym przez osobę w czasie/trybie

Gli do un regalo. – Daję mu prezent.

Le ho dato un mazzo di fiori. – Dałem/-am jej bukiet.

Mi diceva bugie. – Mówił/-a mi kłamsta.

Gli dica di no! – Proszę im powiedzieć nie! (w Imperativo – Trybie rozkazującym forma grzecznościowa (Lei) wymaga użycia dopełnień przed czasownikiem)

• Po bezokoliczniku

Voglio dirle la verita’. – Chcę powiedzieć jej prawdę.

Ho dovuto mandarvi un messaggio. – Musiałem/-am wysłać wam wiadomość.

• Po odmienionym czasowniku

Digli di no! – Powiedz im nie! (Imperativo oprócz formy grzecznościowej)

Chiedevo loro di studiare. – Prosiłem ich, aby się uczyli. (pronome indiretto loro występuje po czasowniku)

Jak więc widać, pronomi indiretti występujące po bezokoliczniku doklejają się do jego końcówki ucinając jego ostatnią literę. W ten sposób otrzymujemy poprawne formy, np. mandarvi, scrivergli, dirle, itd.

Włoskie zaimki dopełnienia dalszego. Jak do nich podejść?

Aby odnieść sukces zaplanuj swoją naukę rozpoczynając od silnych podstaw języka. Spędź wiele czasu na odmianie czasowników, a zobaczysz, że kolejne zasady gramatyczne nie będą dla ciebie przeszkodą. Jeśli chcesz zacząć naukę języka włoskiego dla początkujących online, zapraszamy do Vicolo Italiano, gdzie poznasz tajniki skutecznej nauki włoskiego.

Autorka:
Kamila Morawska