Condizionale w języku włoskim - co warto wiedzieć?

Do czego służy Condizionale?

Słowo condizionale pochodzi od włoskiego condizione, czyli „warunek”. Już sama nazwa podpowiada więc, że mamy do czynienia z czymś, co zależy od określonego warunku lub okoliczności, np:

zrobiłbym, gdybym mógł, 

pojechałabym, gdybym miała czas, 

kupiłbym, gdybym miał pieniądze itp. 

Używamy go do mówienia o tym, co mogłoby się wydarzyć, co chcielibyśmy zrobić, co zrobilibyśmy w określonych okolicznościach, ale także do wyrażania hipotez, uprzejmych próśb, rad i życzeń. 

Jak tworzymy Condizionale Semplice (Condizionale Presente)?

Zobaczmy najpierw jakie końcówki przyjmuje czasownik regularny w trybie przypuszczającym w czasie teraźniejszym:

Jak widzisz, odmiana w I i II koniugacji jest dokładnie taka sama! 

Prześledźmy teraz wspólnie odmianę czasowników regularnych na przykładach:

A co z czasownikami nieregularnymi?

Uwaga! Jak prawie w każdej strukturze, istnieją pewne nieregularności. W Condizionale semplice polegają one głównie na zmianie rdzenia czasownika, nie zaś końcówki.

Czasownikiem, który ma całkowicie inny rdzeń jest essere (być), któ®e w condizionale będzie tłumaczone na  był(a)bym, był(a)byś, był(a)by…

Niektóre czasowniki tracą środkową samogłoskę z bezokolicznika, przez co temat staje się krótszy: 

andare (andr-), avere (avr-), cadere (cadr-), dovere (dovr-), potere (potr-), sapere (sapr-), vedere (vedr-), vivere (vivr-). Dokładną ich odmianę zobaczmy na przykładzie czasownika dovere (musieć):

Kolejną grupą nieregularnych czasowników są takie, w których podwajamy literę r: bere (berr-), rimanere (rimarr-), tenere (terr-), venire (verr-) oraz volere (vorr-). Do tego zmienionego tematu musimy dodać końcówkę. Zobaczmy odmianę tej grupy czasowników na podstawie volere (chcieć). 

Przy krótkich czasownikach jak dare, fare i stare, jako końcówkę do odcięcia traktujemy tylko ostatnią literę (a nie całe -are), dlatego ich odmiana to w 1. osobie liczby pojedynczej: darei, farei, starei.

Ostatnią nieregularną grupą są czasowniki zakończone na -care oraz -gare dodają literę h przed końcówką, aby zachować twarde brzmienie głosek [k] i [g]. Czasowniki na -ciare i -giare gubią literę i.

Cercare -> cercherei, pagare -> pagherei, cominciare -> comincerei, mangiare -> mangerei.

Zerkniemy wspólnie na przykłady?

Vorrei un caffè e un cornetto, per favore. (Chciałbym/chciałabym kawę i rogalika, proszę.)

Potresti aiutarmi con questi bagagli? (Mógł(a)byś mi pomóc z tymi bagażami?)

Ti andrebbe di uscire stasera? (Chciał(a)byś wyjść dziś wieczorem?)

Dovresti riposare di più, sei molto stanco. (Powinieneś więcej odpoczywać, jesteś bardzo zmęczony.)

Mi piacerebbe vivere in una casa vicino al mare. (Chciał(a)bym mieszkać w domu blisko morza.)

Farei volentieri un viaggio intorno al mondo. (Chętnie odbył(a)bym podróż dookoła świata.)

Resterei a letto tutto il giorno, ma devo andare al lavoro. (Został(a)bym w łóżku cały dzień, ale muszę iść do pracy.)

Czym jest Condizionale Composto, inaczej Condizionale Passato?

Zwróć uwagę, że ten tryb używany jest również aby podać niepotwierdzone informacje, hipotezy, doniesienia mediów, np.:

La polizia avrebbe già individuato il responsabile dell’incidente. (Policja podobno ustaliła już sprawcę wypadku.)

I tutaj znajdujemy odpowiedź na pytanie o tryb przypuszczający złożony. Condizionale Composto / Condizionale Passato służy do opisywania sytuacji, które mogły zdarzyć się w przeszłości, ale do nich nie doszło, lub przeszłych hipotez, życzeń i niepotwierdzonych informacji. 

Czas ten tworzymy przez połączenie czasownika pomocniczego essere lub avere odmienionego w condizionale semplice oraz imiesłowu czasu przeszłego (participio passato).  

Brzmi skomplikowanie? Tylko w teorii 🙂 Zobaczmy przykłady:

Mi sarebbe piaciuto studiare arte. (Chciał(a)bym była studiować sztukę – ale tego nie zrobiłem/am.)

Avresti dovuto ascoltarmi! (Powinieneś był mnie posłuchać!)

Po przeczytaniu tego artykułu potrafisz już formułować hipotezy, uprzejme prośby czy niezrealizowane życzenia. To jednak nie koniec ich zastosowań. Czasowniki w trybach przypuszczających możemy użyć do tworzenia okresów warunkowych (również zwanych trybami warunkowymi) – ale o tym już w odrębnym artykule 🙂

Teoria języka to jedno, a do przyswojenia potrzebna jest praktyka 🙂 W naszej szkole językowej dajemy Wam szeroki wachlarz kursów, by jak najlepiej dopasować się do ucznia. Zapraszamy na:

– lekcje języka włoskiego dla początkujących

– intensywny kurs języka włoskiego

– konwersacje po włosku z native speakerami

– kursy języka włoskiego dopasowane do Twojego poziomu 

– jeśli mieszkasz za daleko od Krakowa lub chcesz zaoszczędzić czas na dojazd: lekcje włoskiego online

Ci vediamo!

Autor:
Izabela Łojewska