Volere, Potere, Dovere - czasowniki, które warto znać

Wyobraź sobie taką sytuację: dzwoni Twój telefon. Widzisz, że to Twój znajomy z Włoch. Znasz czasownik „uscire”, ale to zbyt mało, żeby wyrazić jakie masz intencje. W zależności od tego, co chcesz przekazać, możesz użyć jednego z tych trzech czasowników, w odmienionej formie:

– Oggi voglio uscire – Dziś chcę wyjść (masz taką ochotę i informujesz o tym swojego znajomego)

– Oggi non posso uscire – Dziś nie mogę wyjść (chciałbyś, ale coś stoi Ci na przeszkodzie np. inne plany)

– Oggi devo uscire – Dziś muszę wyjść (niekoniecznie masz ochotę, ale z pewnych przyczyn musisz to zrobić np. żeby załatwić sprawy w urzędzie)

Zobacz jak te czasowniki sprawnie opisały Twój stosunek do danej sytuacji. To mają właśnie za zadanie czasowniki modalne. Zwróć uwagę, że czasownik który znajduje się zaraz po nich w zdaniu, jest w bezokoliczniku. 

Abyś mógł/mogła swobodnie się nimi posługiwać, mówiąc nie tylko o swoich intencjach ale też innych osób, poniżej przedstawiamy ich odmianę.

Odmiana czasownika volere (chcieć):

Io voglio

Tu vuoi

Lui/lei vuole

Noi vogliamo

Voi volete

Loro vogliono

Odmiana czasownika potere (móc):

Io posso

Tu puoi

Lui/lei può

Noi possiamo

Voi potete

Loro possono

Odmiana czasownika dovere (musieć)

Io devo

Tu devi

Lui/lei deve

Noi dobbiamo

Voi dovete

Loro devono

Opanowując powyższe odmiany, otwierasz sobie drzwi do tworzenia setek codziennych zdań w języku włoskim. Spójrzmy na przykłady:  

1. Marco vuole comprare una macchina. – Marco chce kupić samochód.
2. Vogliamo organizzare una festa per il suo compleanno. – Chcemy zorganizować przyjęcie na jego urodziny.
3. Cosa volete fare questo fine settimana? – Co chcecie robić w ten weekend?
4. I bambini vogliono giocare al parco. – Dzieci chcą pobawić się w parku.
5. Puoi chiudere la finestra, per favore? – Możesz zamknąć okno, proszę?
6. Oggi non posso cucinare, ordino qualcosa. – Dziś nie mogę gotować, zamówię coś.
7. Se volete, potete usare la mia bici. – Jeśli chcecie, możecie użyć mojego roweru.
8. Gli studenti non possono usare il telefono durante l’esame. – Uczniowie nie mogą używać telefonu podczas egzaminu. 
9. Dobbiamo fare la spesa, il frigorifero è vuoto. – Musimy zrobić zakupy, lodówka jest pusta. 
10. Dovete ascoltare attentamente le istruzioni. – Musicie uważnie słuchać poleceń/instrukcji.

Do tej pory używaliśmy tych czasowników tylko w czasie teraźniejszym, jak to wygląda z czasem przeszłym Passato Prossimo?

Oficjalna zasada brzmi: o wyborze czasownika posiłkowego (avere lub essere) decyduje czasownik, który następuje po czasowniku modalnym, np.:

– z avere: Non abbiamo potuto dormire (Nie mogliśmy/mogłyśmy spać)

– z essere: I ragazzi non sono potuti venire (Chłopcy nie mogli przyjść)

UWAGA! W języku mówionym Włosi coraz częściej z czasownikami modalnymi używają avere, dlatego niech nie zdziwi Cię zdanie „non ho potuto venire” (nie mogłem przyjść). Ta forma jest bardzo rozpowszechniona i akceptowana. Pamiętaj jednak, żeby zdając egzaminy trzymać się oficjalnej zasady. 

Takiej wiedzy nie znajdziesz w podręcznikach, dlatego sprawdź kursy języka włoskiego w naszej szkole, niezależnie na jakim etapie nauki jesteś i ile czasu możesz na nią poświęcić. Do wyboru masz między innymi:

– wakacyjny kurs włoskiego online lub w naszej szkole w Krakowie 

– intensywny kurs języka włoskiego online lub stacjonarnie

– lekcje języka włoskiego online

– lekcje języka włoskiego dla początkujących

Wierzymy, że prawdziwa znajomość języka to nie tylko gramatyka, ale też wymowa, dlatego mamy też w swojej ofercie kursy konwersacyjne (konwersacja po włosku). Zapraszamy!

Autor:
Izabela Łojewska