Pronomi combinati, czyli włoskie zaimki łączone

Ten artykuł przyda się osobom na wyższych poziomach, które przyswoiły już zaimki dopełnienia bliższego (pronomi diretti) oraz dalszego (pronomi indiretti), o których mowa w poprzednim artykule: Zaimki osobowe pronomi personali po włosku. Bez ich znajomości ciężko Ci będzie zrozumieć ten wpis, także zapraszam do nadrobienia.

Czym są pronomi combinati?

Te zaimki, zwane złożonymi lub łączonymi, to nic innego jak połączenie w następującej kolejności: pronome indiretto + pronome diretto, których użycie pomaga nam określić obydwa dopełnienia czasownika w sposób krótki i zwięzły, tak, aby się nie powtarzać. Wiedz, że tak jak w języku polskim, tak i w języku włoskim znajdziemy czasowniki, które mogą mieć oba dopełnienia: bliższe i dalsze i to właśnie z tymi czasownikami występują pronomi combinati. Wśród nich znajdują się np.:

• dare/regalare qualcosa a qualcuno – dawać coś komuś
• mandare/inviare/spedire qualcosa a qualcuno – wysłać coś komuś
• prestare qualcosa a qualcuno – pożyczać coś komuś
• offrire qualcosa a qualcuno – oferować coś komuś
• chiedere qualcosa a qualcuno – pytać o coś kogoś
• dire qualcosa a qualcuno – mówić coś komuś
• comprare qualcosa a qualcuno – kupować coś komuś

Tworzenie pronomi combinati w dwóch krokach

Aby poprawnie zbudować włoski zaimek łączony należy ustawić obok siebie kolejno: 

1. pronome indiretto (mi, ti, gli, ci, vi, gli), który na rzecz tego tworu zmienia się nieco dla lepszego brzmienia tego wybuchowego połączenia na me, te, glie, ce, ve, glie,
2. pronome diretto, który pozostaje niezmienny, jednak ograniczamy się tutaj do wyboru: lo, la, li, le.

Jeśli na tym etapie zauważyłeś, że brakuje Ci wiedzy o zaimkach prostych, nic straconego! Nadrób poprzedni wpis (https://vicoloitaliano.pl/zaimki-osobowe-pronomi-personali-po-wlosku/)  i wróć tutaj, gdy będziesz gotowy!

Jeśli zostałeś… Przed tobą lista pronomi combinati gotowych do użycia:

Jeśli chcesz poćwiczyć włoską gramatykę w miłej atmosferze, zapraszamy do Vicolo Italiano na lekcje włoskiego online bądź stacjonarnie w Krakowie!

Włoski zaimek łączony w praktyce

Aby nie straszyć Cię już tymi regułami przejdźmy do praktyki, która mam nadzieję nieco cię uspokoi. Spójrz na przykłady:

• Dico la verità a lei. – Gliela dico. – Powiem jej prawdę. – Powiem jej ją/to.
• Compro un regalo a voi. – Ve lo compro. – Kupię wam prezent. – Kupię go wam.
• Mandi una cartolina a noi. – Ce la mandi. – Wysyłasz nam kartkę. – Wysyłasz nam ją.
• Chiedo la strada a te. – Te la chiedo. – Pytam cię o drogę. – Pytam cię o nią.
• Prestano una macchina a me. – Me la prestano. – Pożyczają mi auto. – Pożyczają mi je.
• Offro le pizze a loro. – Gliele offro. – Stawiam im pizze. – Stawiam im je. 

Użycie pronomi combinati z czasownikami modalnymi

Czasowniki modalne w języku włoskim to: dovere – musieć, volere – chcieć, potere – móc, sapere – potrafić/umieć. Po nich w zdaniu zawsze występuje czasownik w bezokoliczniku, do którego możemy dokleić dowolny pronome, także combinato odcinając przy tym ostatnią literkę czasownika w bezokoliczniku. Oczywiście musimy upewnić się czy dane zdanie ma sens i czy użyty zaimek jest potrzebny i zgodny z osobą i liczbą dopełnienia. Oto moje przykłady:

• Devi dare un fiore a Maria. – Devi darglielo. – Musisz dać kwiatek Marii. – Musisz jej go dać.
• Vuoi mandare una lettera a loro? – Vuoi mandargliela? – Chcesz wysłać im list? – Chcesz im go wysłać?
• Posso comprare le mele a voi. – Posso comprarvele. – Mogę kupić wam jabłka. – Mogę wam je kupić.
• So fare un favore a mia nonna. – So farglielo. – Potrafię zrobić przysługę mojej babci. – Potrafię jej ją zrobić.

Więcej praktycznych użyć włoskich zaimków łączonych poćwiczysz z naszymi lektorami podczas kursów języka włoskiego.

Pronomi combinati z czasownikami zwrotnymi

W poniższej tabelce znajdziesz wzór połączenia zaimka zwrotnego wraz z zaimkiem dopełnienia bliższego. Takie połączenia są typowe dla podkreślenia przyjemności płynącej z wykonywanej czynności. Służą aby podkreślić ważność rytuału. Można takie zaimki stosować nawet gdy czasownik nie jest zwrotny, jednak musi być to użyte rozsądnie.

Takie zestawienia przydadzą Ci się w momencie używania czasowników zwrotnych, do których chcesz przypisać dopełnienie bliższe. Np. w ten sposób:

• Mi metto un vestito. Me lo metto. – Ubiorę sobie sukienkę. Ubiorę sobie ją.

Innym przykładem tego połączenia zaimków jest użycie z sentymentu dla danej czynności, o którym pisałam nieco powyżej. Jest to dość typowe dla języka włoskiego mówionego. Oto moje pomysły użycia takich pronomi combinati:

• Quanto spesso te li lavi, i capelli? – Jak często myjesz sobie włosy? (czasownik lavare)
• Oggi mi siedo sul divano e me la guardo, una serie TV. – Dzisiaj zasiadam na kanapie i oglądam sobie serial. (czasownik guardare)
• Ogni mattina me lo bevo, un buon caffè. – Każdego poranka piję sobie pyszną kawusię. (czasownik bere)

Jak może udało Ci się zauważyć czasowniki z tych zdań w standardowej postaci wcale nie są zwrotne, a jednak mamy możliwość przekształcić je w takie, aby nadać im charakter personalny z emocjonalnym wydźwiękiem.